بلاگ
کمربند قهوه چیست؟ معرفی کشورهای اصلی و بررسی شرایط رشد قهوه در جهان
اگر با نگاهی دقیق، هر فنجان قهوه را بررسی کنیم، ردپایی از جغرافیا، اقلیم و تاریخ را در آن مییابیم. بررسی این عوامل، ما را به مفهوم کلیدی کمربند قهوه میرساند. اما کمربند قهوه چیست و در کجا قرار دارد؟ کمربند قهوه، منطقهای جغرافیایی است که تقریباً تمام قهوه تجاری دنیا را در دل خود جای داده است.
تاریخچه کمربند قهوه
اولین نشانههای استفاده از قهوه به مناطق ارتفاعات شرقی آفریقا بازمیگردد که قهوه عربیکا برای نخستین بار به صورت طبیعی رشد میکرد و مردم محلی از میوههای آن بهره میبردند. بعدها این گیاه به شبه جزیره عربستان منتقل شد و در قرن هفدهم میلادی تجارت و کشت آن با گسترش جهانی مواجه شد.
کمربند قهوه به مرور تعریف شد تا ناحیهای را توصیف کند که در آن شرایط اقلیمی، خاک و دما برای رشد قهوه بهینه هستند.
این مفهوم بعدها به یک نقشه جهانی کمربند قهوه تبدیل شد که امروزه نقش مهمی در توسعه تجارت جهانی قهوه ایفا میکند.
کمربند قهوه چیست و در کجا قرار دارد؟
به طور خلاصه، کمربند قهوه یک نوار جغرافیایی است که دور تا دور زمین را تقریباً میان تقریباً ۲۵ درجه عرض شمالی تا ۳۰ درجه عرض جنوبی خط استوا پوشش میدهد. این محدوده جغرافیایی تنها منطقهای است که به طور طبیعی از نظر دما، بارندگی، ارتفاع و طول روز مناسب برای تولید تجاری قهوه است و در مورد گونههای اقتصادی مهمی مثل عربیکا و روبوستا بیشتر صدق میکند.
ویژگیهای اقلیمی کمربند قهوه
شرایط اقلیمی در این کمربند به گونهای است که قهوه به عنوان یک گیاه گرمسیری حساس، میتواند رشد کند، به خوبی برسد و طعم و عطر مطلوبی به دست آید. مهمترین عوامل اقلیمی عبارتاند از:
- دماهای پایدار میانرده بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد برای عربیکا و کمی بالاتر برای روبوستا
- بارندگی منظم با فصل خشک مشخص
- ارتفاعات مناسب که باعث خنکتر شدن اقلیم نسبت به مناطق استوایی میشود
- طول روز نسبتاً ثابت در طول سال که رشد یکنواخت را تسهیل میکند
این ترکیب آبوهوایی، همراه با خاکهای آتشفشانی یا غنی از مواد مغذی، باعث میشود که در تمام طول سال گیاه قهوه بتواند به بهترین شکل رشد کند.
نقشه جهانی کمربند قهوه و کشورهای عضو کمربند قهوه
کمربند قهوه، بخشهای وسیعی از سه قارهی اصلی را دربر میگیرد و در هر بخش، کشورها با ویژگیهای اقلیمی خاص خود قهوههایی با طعمهای متفاوت تولید میکنند.
1. آمریکای لاتین
منطقهای گسترده و مهم که بیش از نیمی از تولید جهانی را به خود اختصاص داده است و شامل برزیل، کلمیبیا، کاستاریکا، گواتمالا، هندوراس و مکزیک میشود.
2. آفریقا و خاورمیانه
این بخش از کمربند قهوه محل تولد قهوه عربیکا است و طعمهای میوهای و پیچیده را عرضه میکند. کشورهای اتیوپی، کنیا، تانزانیا، رواندار و یمن در این حوزه قراره دارند.
3. آسیا و اقیانوسیه
در آسیا و اقیانوسیه، قهوه کاربردهای متنوعی دارد و گونه روبوستا سهم بیشتری از تولید را به خود اختصاص داده است. ویتنام به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان قهوه روبوستا شناخته میشود؛ اما اندونزی (سوماترا، جاوا و سولاوسی) دانههایی با بادی سنگین و اسیدیته قهوه ملایم ارائه میدهد. بخشهایی از هند و پاپوآ گینه نو نیز در این نوار رشد میکنند.
تولید قهوه در کمربند قهوه
در حال حاضر بیش از ۷۰ کشور در کمربند قهوه حضور دارند و میلیونها کشاورز در این نوار به تولید قهوه وابستهاند. نقشه جهانی کمربند قهوه نشان میدهد که در هر کشور، بسته به ارتفاع و نوع فرآوری، طعمهای متفاوتی از قهوه تولید میشود.
مناطق مختلف کمربند قهوه چه تفاوتی دارند؟
شرایط اقلیمی و محیطی هر منطقه بر ترکیبات شیمیایی دانه قهوه تأثیر میگذارد و خصوصیات طعم آنها را شکل میدهد. ارتفاع بالا باعث ایجاد قهوههایی با اسیدیته شفاف و پیچیده میشود؛ اما دمای بالا و خاک سنگین، دانههایی با بادی سنگین و طعمهای عمیق تولید میکند.
آیا قهوه در خارج از کمربند قهوه هم رشد میکند؟
به طور طبیعی قهوه نمیتواند در خارج از این کمربند به صورت پایدار و تجاری رشد کند؛ چرا که نیاز به شرایط خاص اقلیمی دارد. البته برخی پروژههای کوچک یا کشتهای آزمایشی در مناطقی خارج از کمربند انجام شدهاند، اما اینها معمولاً مقیاس بسیار کوچک یا نیاز به مدیریت شدید دارند.
آیا کمربند قهوه در آینده تهدید میشود؟
تغییرات اقلیمی، یکی از بزرگترین تهدیدها برای کمربند قهوه است. جابهجایی الگوهای بارندگی، افزایش دما، شدت یافتن خشکسالی و بیماریهای گیاهی تولید قهوه را در این نوار تحتتأثیر قرار میدهد و نیاز به سازگاری کشاورزان، اصلاح ژنتیکی و مدیریت منابع آب دارد.
درنهایت، کمربند قهوه فقط مربوط به محدوده جغرافیایی نیست و بعد فرهنگی اقتصادی و علمی صنعت قهوه در جهان را شامل میشود. آشنایی با مواردی از قبیل این که تولید قهوه در کمربند قهوه چگونه شکل میگیرد و چه کشورهایی در آن نقش دارند، به درک بهتر تهیه هر فنجان قهوه کمک میکند که برندهایی مثل قهوه فلیچیتا آن را در قالب قهوه تخصصی و ترکیبی با طعمهای منحصربهفرد ارائه میکنند.